فیلم ترسناک آلمانی: 10 فیلم از اکسپرسیونیسم تا سینمای نوین

مقدمه

مدت زمان طولانی در قرن بیستم، سنت فیلم ترسناک مرهون تلاش‌هایی بود که فیلمسازان آلمانی در آن نقش پررنگی را ایفا کرده بودند. جنگ جهانی اول زمینه‌ساز شکل‌گیری جنبشی مهم در سینمای ترسناک جهان بود که باعث شد فیلم ترسناک آلمانی نیز به‌طور جدی نقشی اساسی در این سینما ایفا کند. جنبش مورد اشاره اکسپرسیونیسم آلمان است.

با شکل‌گیری جنبش اکسپرسیونیسم، مؤلفه‌های قابل توجهی ابتدا در فیلم ترسناک آلمانی و سپس سینمای ترسناک جهان پدیدار شد. با فروکش کردن تب این جنبش، سینمای ترسناک آلمان در قرن جدید با همکاری کشورهای دیگر شکل گرفت و فیلم ترسناک آلمانی جدید نامی بوده که در قرن حاضر بارها شنیده شده است. در این مطلب قصد داریم چند عنوان مهم فیلم ترسناک آلمانی را معرفی کنیم.

برای مشاهده صفحه اصلی فیلم ترسناک کلیک کنید.

فیلم ترسناک آلمانی

1. فیلم Faust 1926

فاوست گوته، داستانی خیالی، اسطوره‌‌ای و ترسناک از نبرد خیر و شر است. وقتی مورنائو خواست این نمایشنامه را در فیلم ترسناک آلمانی بازآفرینی کند، جنبش اکسپرسیونیسم آلمان در بهترین وضعیت خود قرار داشت. بنابراین می‌‌شد حدس زد که فیلم فاوست 1926 به کارگردانی فردریش ویلهلم مورنائو تبدیل به اثری درخشان در فیلم ترسناک آلمانی شود.

نکته مهم در مورد فیلم فاوست 1926 این است که کارگردان از سویی سعی کرده به فضای تئاتری اثر وفادار بماند و از سوی دیگر با استفاده از ویژگی‌‌های جنبش اکسپرسیونیسم آلمان، توانسته اثری ترسناک بسازد. اهمیت ماجرا این است که مؤلفه‌‌های تئاتری همچون گریم‌‌های اغراق‌‌شده، میزانسن‌‌های چندوجهی و اغراق در بازیگری هم‌‌راستا با اکسپرسیونیسم آلمان قرار گرفت و مورنائو را به یکی از اولین کارگردانان در فیلم ترسناک آلمانی بدل کرد که توانست از این ویژگی‌‌ها در فیلم‌‌هایش استفاده کند.

داستان فیلم فاوست درباره دانشمندی به نام فاوست است که می‌‌خواهد با ترکیبات دارویی مختلف از همه‌‌گیری بیماری طاعون جلوگیری کند اما در این راه موفق نیست. مفیستو – که تجسمی از نیروی شیطانی است – در این بین سعی دارد که فاوست را از مسیر الهی خود گمراه کند و به او در کشف دارویی جهت جوانی جادودان کمک کند. فاوست در دو راهی انتخاب میان خدا و شیطان به‌‌خاطر وسوسه‌‌های مفیستو به راه شیطانی کشیده می‌‌شود و این آغاز راه ترسناکی برای وی است.

گوستا اکمان بازیگر شاخص سینمای صامت آلمان، ایفاگر نقش فاوست در فیلم مورنائو بود. امیل یانینگز دیگر بازیگر مطرح سینمای کلاسیک آلمان که بعدها به خاطر بازی در فیلم آخرین فرمان جایزه اسکار نیز گرفت، نقش مفیستو را بازی کرد. بازی اکمان و یانینگز در این فیلم ترسناک آلمانی بسیار به چشم آمد و به قول منتقدان آن سال‌‌ها، مکملی برای یکدیگر بود.

فیلم فاوست به عنوان بهترین فیلم ماه از دید جوایز فوتوپلی انتخاب شد و این انتخاب کمک کرد که این فیلم ترسناک آلمانی مورد توجه علاقه‌‌مندان به سینمای مورنائو و اکسپرسیونیسم آلمان قرار گیرد. اکنون در اکثر نظرسنجی‌‌ها درباره فیلم ترسناک آلمانی، از فیلم فاوست به عنوان نمونه‌‌ای خاص در ترکیب سینما و تئاتر، اقتباس و فانتزی یاد می‌‌شود.

2. فیلم The Cabinet of Dr. Caligari 1920

تلاش ستودنی روبرت وینه در ساخت فیلم مطب دکتر کالیگاری 1920 – که با نام فیلم کابینه دکتر کالیگاری نیز مشهور است – باعث شده که ما امروز درباره جریان‌‌هایی با نام فیلم ترسناک آلمانی و جنبش اکسپرسیونیسم آلمان صحبت کنیم.

صاحبان علم و فن در سینما معتقدند که فیلم مطب دکتر کالیگاری آغازگر جنبش اکسپرسیونیسم در سینما بوده است. اکسپرسیونیسم در سینمای آلمان، حاصل بحران اجتماعی پس از جنگ جهانی اول بود.

استفاده از خطوط کج در صحنه، فیلمبرداری، تیتراژ، گریم و غیره؛ استفاده از الگوی ترس و واهمه در روایت داستانی؛ روایت‌‌های غیرخطی در فیلم‌‌نامه؛ بازی‌‌های اغراق‌‌آمیز بازیگران؛ سایه‌‌پردازی‌‌های بلند به‌‌خصوص در پس‌‌زمینه تصویر و کمک گرفتن از میزانسن‌‌های تئاتری برای بیان وهم و خیال بخشی از ویژگی‌‌های فیلم‌‌های اکسپرسیونیستی هستند که اولین بار در فیلم مطب دکتر کالیگاری دیده شدند.

فیلم روایتگر داستان بیماری به فرانسیس است که در آسایشگاه بستری است. او به پیرمرد کنار خود درباره گذشته‌‌اش می‌‌گوید. داستان به گذشته بازمی‌‌گردد؛ جایی که فرانسیس داستانی عجیب و خیال‌‌انگیز درباره شخصی به نام سزار و دکتر کالیگاری را توضیح می‌‌دهد. فرانسیس به تفصیل از خوابگردی‌‌های سزار و آزمایشی که دکتر کالیگاری روی او انجام می‌‌دهد، می‌‌گوید و در این بین او از دوستی‌‌اش با آلن و انتخاب زنش یعنی جین نیز حرف می‌زند. اما با بازگشت داستان به زمان حال مشخص می‌‌شود چیز دیگری در این بین بوده که ما به عنوان مخاطب با بیانش غافلگیر می‌‌شویم.

روبرت وینه با کارگردانی فیلم مطب دکتر کالیگاری، پایه‌‌گذار ارتباط میان فیلم ترسناک آلمانی و جنبش اکسپرسیونیسم شد. او توانست از ابزارهای ترسناک تصویری همچون خطوط کج (حتی در تیتراژ این فیلم از خطوط کج استفاده شده است)، فضای بسته، زوایای نامتعارف دوربین در روایت و بازی‌‌هایی بیرون از قاب، سطح فیلم ترسناک آلمانی را بالا ببرد.

اکران اولیه فیلم مطب دکتر کالیگاری مخاطبان آلمانی را به وجد آورد و پس از این اتفاق و در اکران بین‌‌المللی تکنیک‌‌های وینه در ترساندن مخاطب از طریق روایت یک داستان خیالی و وهم‌‌آلود بیش‌‌تر به چشم آمد. حتی منتقدان آمریکایی معتقدند که ژانر ترسناک در قرن بیستم به دو بخش قبل و بعد از فیلم مطب دکتر کالیگاری تقسیم می‌‌شود که نشان از اهمیت بی‌‌اندازه این فیلم ترسناک آلمانی دارد.

در فهرست بهترین فیلم های ترسناک تاریخ از دید مجله گاردین، نام فیلم مطب دکتر کالیگاری نیز به چشم می‌‌خورد.

3. فیلم Nosferatu: A Symphony of Horror 1922

بعد از موفقیت بی‌‌حد و حصر فیلم مطب دکتر کالیگاری، دیگر فیلمسازان آلمانی نیز بر آن شدند تا با ساخت فیلم ترسناک آلمانی، اثری از خود در جنبش اکسپرسیونیسم آلمان بگذارند. مورنائو، بیش از سایرین توانست در این مسیر موفق شود. او با ساخت فیلم نوسفراتو: یک سمفونی وحشت، دریچه‌‌ی تازه‌‌ای را در فیلم ترسناک آلمانی گشود.

فیلم نوسفراتو: یک سمفونی وحشت 1922 ویژگی‌‌های متعددی دارد: اول این‌‌که این اثر اقتباسی از رمان دراکولای برام استوکر است. دوم این‌‌که این فیلم ترسناک آلمانی با کمک ویژگی‌‌های جنبش اکسپرسیونیسم به‌‌خصوص سایه‌‌پردازی‌‌های بسیار بلند مفهوم ترس از سایه را در سینما نمایان کرد. سوم این‌‌که این فیلم، از جمله نخستین تلاش‌‌های سینمای جهان در نشان دادن موجودی خون آشامی بود. چهارم این‌که مورنائو توانست از نوسفراتو یک هیولای نمادین در سینمای ترسناک بسازد که به مرور تبدیل به یکی از آیکون‌‌های این سینما شد.

ماجرای فیلم نوسفراتو: یک سمفونی وحشت، حول محور کنت اورلاک (با بازی ماکس شرک) است که می‌‌خواهد املاک و مستغلات خود را بفروشد. مأموری وظیفه انجام این امور را به عهده می‌‌گیرد اما در این میان علاقه‌‌مندی اورلاک به زن او، ماجرای فروش املاک را به سمتی دیگر می‌‌کشاند. اورلاک می‌‌خواهد هر طور که شده زن را به تصاحب خود درآورد و از این‌‌جا به بعد فضای ملتهبی برای مأمور و همسرش ایجاد می‌‌شود.

نحوه حرکت کنت اورلاک در تصویر در این فیلم ترسناک آلمانی، جزء اولین میزانسن‌‌های سینمای ترسناک محسوب می‌‌شود. او با هیبتی هیولاوار و با دست‌‌های باز شده و رو به جلو آرام آرام به سوژه خود (همسر مأمور انتقال املاک و مستغلات) نزدیک می‌‌شود و میمیک صورتش نیز به ترس درونی اثر افزوده است.

از فیلم نوسفراتو: یک سمفونی وحشت، به عنوان مهم‌‌ترین اقتباس از رمان دراکولای برام استوکر در تاریخ سینما یاد می‌‌شود چون این فیلم بیش از همه متکی به تصویر و ضرباهنگ حرکات است. مضاف بر این، سایه‌‌پردازی‌‌های ترسناک، زوایای نامتعارف در فیلم‌‌برداری و گریم اغراق‌‌شده شخصیت کنت اورلاک کلاس درسی برای فیلمسازانی بود که علاقه داشتند فیلم ترسناک بسازند.

مجله گاردین در سال 2010 میلادی این فیلم ترسناک آلمانی را در میان آثار برتر ژانر ترسناک در تاریخ قرار داد.

4. فیلم Destiny 1921

فریتز لانگ فیلمساز مشهور اتریشی سینمای کلاسیک که فیلم های ام و متروپلیس او شهرت جهانی دارند، در سال 1921 با کارگردانی فیلم سرنوشت، اثری در دسته فیلم ترسناک آلمانی تولید کرد. فیلم سرنوشت 1921، در امتداد جنبش اکسپرسیونیسم آلمان قرار می‌‌گیرد، با این تفاوت که عنصر فانتزی بیش‌‌تری نسبت به سایر فیلم‌های جنبش دارد.

ماجرای فیلم سرنوشت پیرامون دختر و پسری است که همدیگر را دوست دارند. اتفاق عجیبی آن دو را از هم جدا می‌‌کند. دختر برای پیدا کردن پسر، راهش به قلمروی مردگان باز می‌‌شود و پسر را در آن‌‌جا می‌‌بیند. مرگ، برای دختر شرطی مرموز و عجیب برای بازگشت پسر به دنیای زندگان می‌‌گذارد. مرگ، دختر را به اتاقی پر از شمع‌‌های روشن می‌‌برد و با اشاره به سه شمع که نماینده زندگی هستند به دختر می‌‌گوید که اگر بتواند حتی یکی از این سه شمع را از خاموش شدن (مرگ عشق) نجات دهد، پسر به دنیای زندگان بازخواهد گشت. دختر برای نجات عشق، وارد سه داستان و ماجراجویی پیچیده و ترسناک می‌‌شود.

همان‌‌گونه که مشخص است فیلم سرنوشت، بر مبنای حکایات و روایاتی ساخته شده است که فرهنگ آلمانی از فرهنگ شرقی وام گرفته است. حتی در سکانس‌‌های خاصی از فیلم، اشاراتی به خط شرقی و باورهای مردمان آن می‌‌شود. از سوی دیگر، تقابل میان عشق و مرگ به عنوان نهادمایه‌‌های اصلی زندگی هر شخص، مورد توجه فیلمساز قرار گرفته و از منظر تلاش دختر برای نجات عشق، به ارزش‌‌های عشق و مرگ نگاهی انداخته می‌‌شود.

استفاده از فیلترهای رنگی متفاوت در روایت سه حکایت نشان از این دارد که لانگ در این فیلم ترسناک آلمانی از یکی از ویژگی‌‌های اصلی جنبش اکسپرسیونیسم آلمان (فیلترهای رنگی متفاوت) بهره برده است. فضاسازی از طریق لوکیشن‌‌های بسته و قدیمی نیز دیگر ویژگی این فیلم ترسناک آلمانی است.

تأثیری که فیلم سرنوشت بر جریان سینمای داستان‌‌گو گذاشت، موجب شد که آکادمی‌‌‌‌ها و جشنواره‌‌های مختلف نوع روایت آن را تحلیل کنند. در طول تاریخ سینما، بارها به مناسبت‌‌های گوناگون پاسداشتی برای این فیلم ترسناک آلمانی برگزار کردند و حتی نسخه‌‌های اصلاح شده رنگی اثر به‌‌طور مجدد اکران شد. مثلا نسخه‌‌های بازسازی شده این فیلم در دوره‌‌ای از جوایز آکادمی فیلم‌‌های علمی-تخیلی، فانتزی و ترسناک آمریکا برای مخاطبان نشان داده شد.

5. فیلم Vampyr 1932

جنبش اکسپرسیونیسم آلمان نه تنها باعث رشد و ارتقای فیلم ترسناک آلمانی شد، بلکه پس از چند سال از مرزهای آلمان فراتر رفت و فیلمسازان سایر کشورهای اروپایی علاقه‌مند شدند تا از مؤلفه‌های آن استفاده کرده و با همکاری آلمان فیلم ترسناک بسازند. در این بین کارل تئودور درایر فیلمساز شهیر دانمارکی با ساخت فیلم خون آشام 1932 که محصول مشترک آلمان و فرانسه بود، بیش از سایر فیلمسازان به چشم آمد.

فیلم‌های درایر معمولا تمی مذهبی و الهی دارند. او در فیلم خون آشام 1932 این تم را با فضای ناتورالیستی اثر ترکیب کرده و یک فیلم ترسناک آلمانی خاص ساخته است.

قصه فیلم خون آشام درباره آلن گری محققی جوان است که می‌خواهد درباره عمارت قدیمی و عجیب یک پزشک در شهری کوچک تحقیق کند. آلن به محض رسیدن به این عمارت متوجه اتفاقات مرموز و شومی همچون تهیه و تدارک خون برای یک خون آشام می‌شود. او برای تکمیل داده‌هایش مجبور می‌شود بیش‌تر به عمارت پزشک نزدیک شود و حوادث سختی را از سر می‌گذراند.

نکته قابل ذکر درباره فیلم خون آشام این است که این فیلم ترسناک آلمانی، نخستین فیلم از جنبش اکسپرسیونیسم است که در سینمای ناطق می‌گنجد. تا پیش از این فیلم، عمده فیلم های ترسناک آلمانی، صامت بودند و درایر توانست سنت سینمای ترسناک ناطق را بنا کند.

او با یک داستان غیرمعمول و نامتعارف که رگه‌هایی از فانتزی نیز در آن دیده می‌شد، به استقبال سینمای نوین ترسناک رفت. استفاده از اشیاء برای ترساندن یکی از نکات مهمی بود که فیلمساز در این فیلم ترسناک آلمانی از آن بهره جست و پس از آن فیلمسازان دیگری نیز سراغ مقوله‌ی وحشت از اشیاء رفتند.

بسیاری از منتقدان تردیدهایی را نسبت به استفاده از نابازیگر در این فیلم داشتند ولی وقتی نتیجه روی پرده رفت، این شک و گمان‌ها برطرف شد، چون تمام نابازیگران فیلم در راستای آن چیزی عمل کرده بودند که کارگردان از آن‌ها خواسته بود و آن مهم، ساخت یک فیلم ترسناک آلمانی نوین بود. در سال 2010 میلادی مجله گاردین فیلم خون آشام 1932 ساخته درایر را در بین فیلم های ترسناک برتر تاریخ قرار داد.

6. فیلم The Golem 1920

یکی از نخستین آثار فیلم ترسناک آلمانی در جنبش اکسپرسیونیسم، فیلم گولم 1920 به کارگردانی پاول وگنر و کارل بوزه است. هیولایی که در این فیلم ترسناک، نمودار می‌شود، بعدها تأثیر بسیاری در فیلم ترسناک هیولایی می‌گذارد. فیلم گولم 1920 قسمت سوم از سه‌گانه‌ی ترسناک گولم است اما این نسخه در تاریخ سینما، به شهرت بیش‌تری نسبت به سایر قسمت‌ها دست یافت.

ایجاد خطای بصری و توهم دیداری نکته مهمی بود که فیلمسازان این اثر به آن توجه داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که در برخی از پلان‌ها تماشاگر سیاهی‌ها و سفیدی‌ها را همپوشانی شده می‌بیند و ترس دیداری ویژه‌ای را تجربه می‌کند. ناگفته پیداست که فیلم گولم نیز به مانند سایر فیلم‌های آن سال‌ها استفاده از کنتراست شدید نوری سفید و سیاه و سایه‌پردازی‌های نامتعارف را برای ترساندن مخاطبش در دستور کار خود قرار داده بود.

در روایت فیلم گولم، از بستری تاریخی استفاده شده است. ماجرا به قرن شانزدهم میلادی بازمی‌گردد. جایی که امپراطور مسیحی دستور می‌دهد یهودیان پراگ کشور را ترک کنند. در این میان خاخامی که به فکر انتقام از امپراطوری مسیحی است، هیولایی به نام گولم (غول) را می‌آفریند که علاوه بر محافظت از آن‌ها بتواند در مقابل آزارهای نیروهای مسیحی بایستد. با این حال عشق غیرمنتظره دختر خاخام با یکی از شوالیه‌های امپراطور مسیر خواسته‌های خاخام را تغییر می‌دهد.

با این‌که بیش از یک قرن از ساخت فیلم گولم گذشته است، اما همچنان از تکنیک‌های سینمایی این اثر صحبت می‌شود. به‌طور مثال در این فیلم ترسناک آلمانی نکات شاخصی همچون فیلمبرداری تکنیکی به‌خصوص در زمان حمله گولم در میان جمعیت وجود دارد که پایه‌گذار دکوپاژ و میزانسن سایر فیلم های ترسناک شد.

نکته جالب درباره فیلم گولم 1920 این است که پاول وگنر علاوه بر کارگردانی، ایفاگر نقش گولم نیز بوده است. او با هیکل درشت خود در نماهایی که عموما از پایین به بالا گرفته شده است، هیبت هیولاواری به خود می‌گیرد که برای تماشاگر آن سال‌های سینما نمادی از رعب و وحشت بود. هیبت گولم و شخصیتی که داشت بعدها تأثیر فراوانی در ساخت فیلم‌های هیولایی گذاشت و فیلم‌هایی همچون فرانکنشتاین به وضوح متأثر از این فیلم بودند.

7. فیلم Antibodies 2005

وقتی جنایتکار روی پلیس تأثیر گذارد احتمالا جهان، جایی عجیبی برای زندگی می‌شود. جمله‌ی پیشین، عصاره‌ای کامل از فیلم پادتن ها 2005 به کارگردانی کریستین آلوارت است. علاقه‌مندان حرفه‌ای سینمای ترسناک، آلوارت را با نویسندگی و کارگردانی فیلم پاندروم 2009 به یاد می‌آورند. او در سال 2005، فیلم پادتن ها را در همین ژانر ساخت.

ترکیب ژانرهای جنایی، درام، دلهره‌آور و ترسناک، از این فیلم ترسناک آلمانی جدید، اثری ویژه ساخته است. داستان فیلم درباره پلیسی محلی به نام مایکل مارتینز است که چند وقتی است به دنبال قاتلی در شهر کوچکشان می‌گردد که دختر نوجوانی را به قتل رسانده است. خبری پخش می‌شود مبنی بر این‌که در شهری دیگر قاتلی سریالی به نام گابریل انگل دستگیر شده است. مایکل به این امید که او همان قاتل دختر نوجوان است به آن‌جا می‌رود و او را مورد بازجویی قرار می‌دهد اما مسیر فکری مایکل با حرف‌های گابریل به کلی عوض می‌شود.

نگاه سنگین و سخت گابریل در هنگام اعمال جنایتکارانه آن‌چنان تأثیرگذار است که بستری وحشتناک در پلان‌های این‌چنینی ایجاد می‌کند. با این‌که این فیلم ترسناک آلمانی، افت و خیزهای داستانی دارد اما درست زمانی که به شخصیت گابریل برمی‌خوریم غلظت ژانریک ژانر ترسناک افزایش یافته و از اعمال او می‌هراسیم. کریستین آلوارت به درستی با انتخاب نماهای رادیکال (از اکستریم کلوزآپ تا اکستریم لانگ شات) سعی دارد تفاوت‌های ژانری را به منِ مخاطب منتقل کند و در این بین استفاده از طیف‌های رنگی متنوع نیز به او در این مسیر کمک کرده است.

از سوی دیگر باید از بازی آندره هنیکه نیز بگوییم. سال 2005 سال پرباری برای او بود. او در این سال علاوه بر بازی در فیلم پادتن ها، در فیلم سوفی شول، روزهای آخر نیز بازی کرد و بازی‌اش تحسین منتقدان را برانگیخت. بار اصلی تم وحشت و جنایت در فیلم پادتن ها بر دوش اوست و او با بازی میمیک و در عین حال فلسفه شخصیتی خاصی که در شخصیت گابریل به وجود آورده، توانسته مخاطب را با خود همراه کند. شخصیت سرگشته مایکل با بازی ووتان ویلکه مورینگ نیز تکمیل‌کننده بازی او بوده است.

این فیلم ترسناک آلمانی مورد توجه چندین جشنواره سینمایی نیز قرار گرفت. به عنوان مثال می‌توان به جایزه بهترین فیلم از دید تماشاگران، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگری مرد و بهترین فیلمنامه در جشنواره مالاگا اشاره کرد که نشان از موفقیت این فیلم در این جشنواره بوده است.

8. فیلم Requiem 2006

در فیلم های ترسناکی که این سال‌ها ساخته و اکران شده‌اند موضوع تسخیر و جن‌زدگی اهمیت بسیاری پیدا کرده است؛ با این حال می‌توان به جرأت گفت که هیچ یک از این آثار مانند فیلم مرثیه 2006 مرز باریکی میان تسخیر و بیماری ایجاد نکرده است.

فیلم مرثیه را هانس-کریستیان اشمیت در سال 2006 میلادی ساخت. موضوع این فیلم ترسناک آلمانی آنقدر بکر بود که توانست به سرعت نظر علاقه‌مندان، منتقدان و فصل جوایز را جلب کند. مرثیه، در کنار فیلم‌های Lichter و 23 از جمله مهم‌ترین آثار اشمیت به شمار می‌آیند.

داستان فیلم مرثیه 2006 درباره دختری به نام مایکلا کلینگر است. او که با بیماری صرع دست و پنجه نرم می‌کند، دوران دانشگاه را دور از خانواده و در شهر توبینگن می‌گذراند. مایکلا در طول ترم، بیش‌تر و بیش‌تر صرع می‌گیرد و از جایی به بعد به این فکر می‌کند که شاید نیروهای شیطانی روحش را تسخیر کرده‌اند. به همین خاطر به سراغ کشیشی به نام مارتین بورچرت می‌رود تا بتواند او را در این راه کمک کند. اما کشیش دیگری به نام گرهارد لانداور سعی دارد که مایکلا را مجاب کند که او باید به یک روانشناس مراجعه کند. کشمکش میان دو کشیش و مایکلا، ماجراهای خاصی را به وجود می‌آورد.

نکته حائز اهمیت درباره این فیلم ترسناک آلمانی، مواجهه دین، علم، سنت و مدرنیته است. مایکلا از یک خانواده سنتی است که همه چیز را بر مبنای دین و اعتقاد به آن تفسیر می‌کند. اتفاقی که برای وی می‌افتد نقطه‌ی انتخاب میان علم و دین است. آیا باید صرفا به دین اتکا کرد؟ و یا باید صرفا به علم اعتماد داشت؟ اشمیت به درستی پاسخ این سؤالات را به عهده مخاطبش می‌گذارد و صرفا راوی جهانی است که ما در آن زندگی می‌کنیم.

بازیگران شاخص سینمای امروز آلمان همچون ساندرا هولر (بازیگر نامزد جایزه اسکار فیلم آناتومی یک سقوط) و بورگهارت کلاوسنر (بازیگر فیلم مردم در مقابل فریتز بائر و فیلم روبان سفید) در این فیلم ایفای نقش کرده‌اند.

فیلم مرثیه 2006 یکی از موفق‌ترین آثار فیلم ترسناک آلمانی در قرن 21 به شمار می‌رود. در فهرست افتخارات بلندبالای این فیلم عناوینی همچون جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره برلین، جایزه فیپرشی جشنواره برلین، نامزدی و دریافت جوایز اصلی جشنواره فیلم آلمانی و غیره دیده می‌شود.

9. فیلم The Golden Glove 2019

وقتی فیلمی به غایت افراطی ساخته می‌شود طبیعتا مخاطبان و منتقدان را به یک دوقطبی طرفداری و مخالفت از اثر می‌کشاند. فیلم دستکش طلایی 2019 فاتح آکین واجد چنین مؤلفه‌ای است. آکینِ ترک‌تبار به دلیل فرهنگ زادگاهش، نگاهش نسبت به سایر فیلمسازان آلمانی متفاوت است. او در فیلم‌هایش جهانی را به تصویر می‌کشد که انسان‌ها از خوشبختی نمایشی لبریز نیستند و آثارش بیش‌تر هشداردهنده هستند تا نمایشی.

جهان فیلم دستکش طلایی هم سرشار از حوادث محتومی است که گویی انسان راه خلاصی از آن را ندارد. تم روایی این فیلم ترسناک آلمانی بر اساس زندگی واقعی قاتلی سریالی به نام فریتز هونکا ساخته شده است. او در نیمه ابتدایی دهه 70 میلادی دستکم چهار زن را از خیابان به خانه‌اش کشاند و آن‌ها را به فجیع‌ترین شکل ممکن به قتل رساند.

داستان فیلم دستکش طلایی نیز متأثر از همان تم روایی است. ما در فیلم، فریتز هونکا را می‌بینیم که ناتوان در برقراری ارتباط با جنس مخالف است و روزها و شب‌هایش را در کافه دستکش طلایی می‌گذراند. او در همین روزها و شب‌ها زنانی را به عنوان طعمه انتخاب می‌کند؛ آن‌ها را به خانه‌ی به غایت کثیف و زشتش می‌کشاند و به هولناک‌ترین حالت ممکن آن‌ها را به قتل می‌رساند.

زوایایی که فاتح آکین در این فیلم ترسناک آلمانی از آن استفاده کرده یا از بالا به پایین و یا از پایین به بالا بوده است وکم‌تر تصویری هم‌سطح چشم در این فیلم می‌بینیم. معنای سینمایی این اتفاق این است که فیلمساز می‌خواهد به ما بفهماند که در این دنیا انسانی معمولی وجود ندارد؛ اکثر انسان‌ها یا سیاهند و یا سفید و بدین وسیله این مفهوم را به ما می‌رساند.

استفاده از طیف رنگی سوخته در اکثر سکانس‌ها نیز در راستای چنین محتوایی است و معنا می‌یابد. استفاده از لوکیشن‌های نامتعارف همچون اتاق زیرشیروانی با ارتفاعی کم، میخانه عریض و نه طویل، راهروی باریک مترو و غیره نیز به حس ترس و وحشت رادیکال فیلم دستکش طلایی کمک کرده است. گریم‌های حجیم این فیلم ترسناک آلمانی از افراد، شخصیت‌های دفرمه ساخته است و همین نکته نیز در امتداد نگاه رادیکال فیلمساز است.

بازی جوناس داسلر در نقش فریتز هونکا آن‌قدر دیدنی است که ما به سرعت او را به عنوان شخصیت قاتل سریالی می‌پذیریم. فیلم دستکش طلایی توانست به جشنواره فیلم برلین راه یابد و در بخش اصلی این جشنواره به نمایش درآمد.

10. فیلم Blood Red Sky 2021

در سال‌های اخیر، سرمایه‌گذاری آمریکا در فیلم ترسناک آلمانی، خطوط روایی دیگری به این دسته از فیلم‌ها افزوده است. به عنوان نمونه فیلم آسمان سرخ خونین 2021 به کارگردانی پیتر توروارت با سرمایه‌گذاری نتفلیکس پیرامون هواپیماربایی ساخته شده است.

فیلم آسمان سرخ خونین 2021 فضای مهیج، ترسناک و دلهره‌آوری دارد. داستان این فیلم ترسناک آلمانی درباره زنی به نام نادجا و پسرش الیاس است که با هواپیمایی عازم نیویورک هستند. در میانه راه، تروریست‌هایی هواپیما را می‌ربایند و در این بین نادجا به این فکر می‌کند که از نیروی گذشته خود استفاده کند یا نه. در گذشته درون نادجا هیولایی زندگی می‌کرده که قدرت‌های عجیبی داشته و حالا نادجا در اوج ترس، باید تصمیم بگیرد که دوباره به او متوسل شود یا خیر.

چون در تولید این فیلم ترسناک آلمانی، عوامل آمریکایی هم دخیل بوده‌اند، به عنوان مخاطب می‌توانیم نشانه‌هایی از حضور آن‌ها در فیلم بیابیم. مثلا نوع اکشنی که فیلم به سراغ آن می‌رود یا شخصیت‌پردازی تروریست‌ها که وابسته به کشورهایی خاص هستند، نمونه‌ای از این تأثیرات است.

نکته جالب فیلم آسمان سرخ خونین، تم زامبی‌گونه آن است که فیلم را در رده فیلم های ترسناک زامبی محور قرار داده است. از این‌ها گذشته فضای بسته هواپیما و دوربین روی دستی که فیلمساز مورد توجه قرار داده است تا حد زیادی توانسته حس رعب و وحشت مقطعی را در مخاطبان به وجود آورد.

همان‌گونه که از نام این فیلم ترسناک آلمانی مشخص است، سکانس‌های مختلفی در کار وجود دارد که خون و خشونت در محوریت آن قرار گرفته‌اند. همچنین تیرگی و سایه‌پردازی‌هایی که توروارت در دکوپاژ از فیلمبردارش خواسته در راستای همین امر تعریف می‌شود.

فیلم آسمان سرخ خونین اکران موفقی را پشت سر نگذاشت ولی بعدها که نتفلیکس این اثر را عرضه کرد، مخاطبان بیش‌تری این فیلم ترسناک آلمانی را تماشا کردند.

کلام آخر

آلمان به خاطر این‌که خاستگاه جنبش اکسپرسیونیسم در سینما بوده است، در مطالعات فیلم ترسناک جایگاه ویژه‌ای دارد. فیلم ترسناک آلمانی که قدمتی بیش از یک قرن دارد تا مدت‌ها تحت تأثیر جنبش اکسپرسیونیسم بود و این دو پدیده در کنار یکدیگر رشد کردند و توانستند به تعالی برسند. با گذر از دوران سینمای کلاسیک و ورود به سینمای مدرن، فیلم ترسناک آلمانی به سراغ جهان امروزی آمد و همان‌گونه که دیدید مسائلی در این فیلم‌ها مطرح شده که اهمیتی امروزی دارند. سعی کردیم در این مطلب 10 عنوان از آثار شاخص فیلم ترسناک آلمانی که تأکیدشان روی گزاره‌های بالا بود را معرفی کنیم.

نظرات و نقدهای کاربران(0 نظر)

• کاربر گرامی در صورت وجود هرگونه مشکل ابتدا بخش سوالات متداول را مطالعه نمایید در صورتی که پاسخی برای مشکل خود پیدا نکردید از بخش تیکت‌ها درخواست پشتیبانی نمایید.
• نظر خود را بصورت فارسی تایپ نمایید. از به کار بردن کلمات رکیک یا توهین آمیز خودداری نمایید. در صورت مشاهده، نظر تایید نخواهد شد.
• در صورتی که نظر شما دارای اسپویل می‌باشد، حتماً گزینه «این دیدگاه حاوی اسپویل است» را علامت بزنید در غیر اینصورت نظر شما تایید نخواهد شد.
• می‌توانید نظرات خود را از بخش دیـدگاه‌ها در پنل کاربری مشاهده نمایید.

برای صرف‌نظر کردن از پاسخ‌گویی اینجا را کلیک نمایید.

نظر من حاوی اسپویل(لو دادن داستان) هست!!

نظر شامل نقد نیست نظر من شامل نقد است

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 / 65525

ذخیره نام، ایمیل و وبسایت من در مرورگر برای زمانی که دوباره دیدگاهی می‌نویسم.

ارسال نظر

Δ

نقد فیلم

حاوی اسپویل

0

0

ورود شماره همراه

لطفا شماره موبایل خود را وارد کنید

شماره موبایل

تایید

ورود به فارسی باکس

لطفا رمزعبور خود را وارد کنید

رمز عبور

اصلاح شماره موبایل

ورود بدون رمز عبور ورود

شما با موفقیت وارد شدید